?

Cześć!

(naciśnij spację, żeby kontynuować)

Tablice i obiekty

Grafika zapożyczona z serwisu eloquentjavascript.net

Tablice i obiekty

Dzisiaj poznamy dwa bardzo ważne koncepty dla programowania w języku JavaScript - są to
tablice oraz obiekty.

Tablice

Tablice to po prostu zmienne, które mogą przechowywać wiele wartości.

Zmienna

Jeżeli byłyście na warsztatach, to pewnie pamiętacie, że zmienna to taki schowek, do którego możemy włożyć jakąś wartość.

Grafika z serwisu lernpfadprismen.wordpress.com

Tablica

Tablica to taki zbiór schowków, z numerkami. Do każdego z nich też można włożyć jakąś wartość.

Grafika z serwisu maxpixel.freegreatpicture.com

Po co to?

Żeby w ładny sposób przechowywać wiele podobnych danych.

Przykład: Jeżeli mamy 10 użytkowników na stronie, to znacznie łatwiej przechować ich imiona w jednej tablicy niż w 10 oddzielnych zmiennych.

Jak to wygląda?

Przypomnijmy sobie najpierw jak definiujemy zmienne:

let name = "Kasia";

A tak wygląda tablica:

let names = ["Kasia", "Basia", "Asia"];

Lub tak:

let names = [
  "Kasia",
  "Basia",
  "Asia"
];

Jak odczytać wartość z tablicy?

Żeby odczytać wartość zmiennej wystarczy użyć jej nazwy. Na przykład, tak wypiszemy w konsoli pozdrowienia dla osoby ktorej imię zapisaliśmy w name

console.log( "Hej " + name + "!" );

Żeby odczytać element z tablicy, potrzebujemy użyć jej nazwy i numeru elementu:

console.log( "Hej " + names[1] + "!" );

Uwaga! Inne numerowanie ;)

W tablicach zaczynamy numerować od wartości 0:

let names = [
  "Kasia", // To jest wartość o numerze 0
  "Basia", // To jest wartość o numerze 1
  "Asia"   // To jest wartość o numerze 2
];

Do maszyn!

Zdjęcie w domenie publicznej. Autorem jest Tech. Sgt. Keith Brown

Spróbujcie utworzyć tablicę w konsoli

  • Otwórzcie przeglądarkę Chrome
  • Otwórzcie narzędzia programistyczne
    (F12 lub Cmd+Opt+I)
  • Zobaczcie, czy możecie utworzyć tablicę names jak z poprzednich slajdów, ale z 5 imionami.
  • Spróbujcie wypisać kolejne elementy tej tablicy do konsoli, używając funkcji console.log.

Udało się?

Pewnie wyszło wam coś takiego?

let names = ["Michał", "Jaromir", "Gracjan", "Hipolit", "Maksym"];

console.log(names[0]);
console.log(names[1]);
console.log(names[2]);
console.log(names[3]);
console.log(names[4]);

Rozmiar tablicy

Tablica może mieć dowolną liczbę elementów.

Aby w dowolnym momencie sprawdzić, ile elementów zawiera, wystarczy użyć wartości .length

console.log( names.length );
// wyświetli 5  

A co jeśli...

Będziemy mieli 100 użytkowników?
Jak wypisać imiona wszystkich?

Nie ma sensu robić tego ręcznie, prawda?

Co nam pomoże?

Pętle!

Przypomnijmy sobie pętle z warsztatu.

for (let i=0; i<10; i++) {
  // wykonaj ten kod tak długo jak warunek trwania pętli jest prawdziwy
}

Spróbujcie wpisać w konsolę następujący kod:

for (let i=0; i<5; i++) { console.log(i) }

Co wyszło?

0
1
2
3
4

Czas połączyć tablice i pętle

Używając pętli, wypiszcie wszystkie imiona.

Nie zapomnijcie o names.length

Wynik:

for (let i=0; i < names.length; i++) { console.log(names[i]) }

Więcej zabawy z tablicami

Same, statyczne tablice są nudne.

Zabawa zaczyna się, kiedy dodajemy, usuwamy, lub modyfikujemy zawartość tablic.

Dodawanie elementu

Poza własnością length, tablice mają różne metody, które pozwalają manipulować ich zawartością.

Przykładowo, aby dodać element na końcu tablicy, wystarczy użyć metody push

names.push("Jan")

Dodawanie elementu

Spróbujcie dodać imię do naszej tablicy names, a następnie wypisać ją w pętli, jak przed chwilą.

Ponieważ w pętli używamy własności .length, nie ma znaczenia, jak duża jest tablica, ani ile razy została zmieniona - zawsze wypiszemy wszystkie elementy.

Więcej możliwości

push to nie jedyna metoda. Jest ich więcej, przykładowo

  • pop - usuwa ostatni element
  • shift - usuwa pierwszy element i przesuwa indeksy pozostałych elementów
  • unshift - dodaje element jako pierwszy i przesuwa pozostałe indeksy
  • concat - pozwala łączyć kilka tablic w jedną

Więcej metod znajdziecie tu

Obiekty

Obiekty, podobnie jak tablice, są również zbiorami wartości. Z tym, że w obiektach każda wartość ma swoją nazwę.

Przypadek z życia

Wyobraźcie sobie, że mamy wiele danych użytkownika: Imię, nazwisko, wiek, płeć, adres email, miasto itp...

Jak przechować je w kodzie?

W osobnych zmiennych?

let userFirstName = 'Ewa';
let userLastName = 'Kowalska';
let userAge = 27;
let userGender = 'k';
let userEmailAddress = 'ewa.kowalska@poczta.pl';
let userCity = 'Gdańsk';
// ...

Mało to przyjazne, prawda?

Tablice?

let user = [
  'Ewa', 'Kowalska', 27, 'k', 'ewa.kowalska@poczta.pl', 'Gdańsk'
];

To wygląda już lepiej, ale odczytywanie np. adresu email oznacza coś takiego:

console.log( user[4] )

Pamiętanie numerków nie jest łatwe.

Dlatego mamy obiekty

let user = {
  firstName: 'Ewa',
  lastName: 'Kowalska',
  age: 27,
  gender: 'k',
  emailAddress: 'ewa.kowalska@poczta.pl',
  userCity: 'Gdańsk'
}

A tak można odczytać wartość adresu email:

console.log(user.emailAddress)

Anatomia obiektów

let user = { nazwa: 'wartość1', nazwa: 'wartość2'}

Porównajmy z tablicą

let names = ["Asia", "Basia", "Kasia"]

Wartości wewnątrz obiektów

Aby dostać się do wartości używamy następującej notacji:

user.nazwa

Lub, podobnie jak w przypadku tablicy:

user['nazwa']

Ale ta notacja jest rzadziej używana, tylko w specyficznych przypadkach.

Wartości wewnątrz obiektów

Nazywane są własnościami lub polami obiektu. W angielskiej nomenklaturze określa się je jako properties.

Właściwości obiektów

Można powiedzieć, że właściwości obiektów są takimi zmiennymi wewnątrz obiektów

Pamiętacie, że zmienne mogą przyjmować dowolne wartości, w tym nawet funkcje?

Funkcje wewnątrz obiektów

Funkcje wewnątrz obiektów nazywamy metodami. Tworzy się je tak:

let myObject = {
  sayHi: function () {
    console.log('Hi!')
  }
}

A wywołuje tak:

myObject.sayHi();
// Wypisze: Hi!

Ale o funkcjach innym razem

Na następnym follow-upie zajmiemy się tematyką funkcji. Dziś wracamy do obiektów.

Sprawdźmy obiekty w boju!

Zdjęcie w domenie publicznej. Autorem jest Tech. Sgt. Keith Brown

Ćwiczenie

Otwórzcie plik exercise1.html

Struktura

Plik wygląda z grubsza tak:

<html>
<head>
  ...
</head>
<body>
  ...

  <div class="shelf">
  <div>

  <script type="text/javascript">
    // Tutaj miejsce na Twój skrypt
  <script>

</body>
</html>

Sprawdźcie, co jest w przeglądarce.

Nic specjalnego.

To jest pusta półka na książki.

Ale to nie wszystko.

Dodatkowo dostępna jest przygotowana funkcja renderBook, którą napisaliśmy dla Was.

Funkcja ta stworzy pojedynczą książkę i umieści ją na półce.

Funkcja renderBook przyjmuje jako jedyny argument obiekt, o następujących wartościach:

  • title - tytuł
  • author - autor
  • year - rok wydania

Zadanie.

Używając naszej funkcji, dodajcie na półkę 5 dowolnych książek.

Rozwiązanie

Pewnie wyszło Wam coś takiego:

let book1 = {
  author: 'Janina Kowalska',
  title: 'Mój pamiętnik',
  year: 2017
};

renderBook(book1);

(i tak 5 razy)

Prościej

Nie trzeba obiektu przypisywać do zmiennej.

Można go przekazać bezpośrednio:

renderBook({
  author: 'Janina Kowalska',
  title: 'Mój pamiętnik',
  year: 2017
});

To teraz łączymy

Zdjęcie w domenie publicznej.

Obiekty i tablice razem.

Przypomnijmy sobie

  • W zmiennej można przechowywać tablicę albo obiekt
  • Tablica to zbiór ponumerowanych zmiennych
  • Obiekt to zbiór nazwanych zmiennych

więc...

Możemy je zagnieżdżać w sobie

Tablice w tablicy

 let ultraArray = [
  [1, 2, 3],
  ['red', 'blue', 'green'],
  ['small', 'medium', 'big']
];

Aby dostać się do wartości:

ultraArray[1][0] // 'red'

Tablice w tablicy

Tablice w tablicy określa się mianem tablic dwuwymiarowych. Często spotyka się je w grach.
Doskonałym przykładem jest szachownica, gdzie położenie każdego pionka określone jest 2 współrzędnymi.

Obiekty w tablicy

let books = [
  {author: 'Douglas Adams', title: 'Hitchhickers ...', year: 1979},
  {author: 'Douglas Adams', title: 'Restaurant at ...', year: 1982},
  {author: 'Douglas Adams', title: 'Life, the Uni ...', year: 1985}
];

Aby dostać się do wartości:

books[0].author // 'Douglas Adams'

Obiekty w obiektach

let author = {
  name: 'Mario Puzo',
  books: {
    godfather1: 'The Godfather, part 1',
    godfather2: 'The Godfather, part 2',
    godfather3: 'The Godfather, part 3'
  }
}

Aby dostać się do wartości:

author.books.godfather2; // The Godfather, part 2

Tablice w obiektach

let book = {
  name: 'Harry Potter',
  languages: ['en', 'ge', 'pl', 'fr', 'it']
}

Dobieramy się do wartości:

book.languages[2] // 'pl'

Tablice w obiektach

Pamiętajcie, że po tablicach wewnątrz obiektów najczęściej poruszamy się przy użyciu pętli.

Mając bardzo skomplikowane obiekty...

... mogą powstać takie oto potworki

author.books.novels[17].translations[3].title

Dlatego czasem warto...

... używać zmiennych po drodze

let novels = author.books.novels
let title = novels[17].translations[3].title

Finalne zadanie

Opis zadania

W dobrze nam znanym pliku exercise1.html mamy również dostępne bardziej skomplikowane dane pod zmienną shelf.

Waszym zadaniem będzie napisanie kodu, który pobierze informacje o książkach ze zmiennej shelf, i użyje funkcji renderBook żeby umieścić te książki na naszej półce.

Opis zadania

Uwaga, nie wszystkie wartości z shelf muszą zostać użyte.

Opis zadania

Strukturę danych możecie podejrzeć w pliku shelf.js lub w konsoli przeglądarki poprzez wpisanie shelf.

Korzystając ze wszystkiego, co wiemy do tej pory o tablicach, obiektach i pętlach, chcemy wydobyć informacje o poszczególnych książkach, i przekazać je do funkcji renderBook w takiej formie, w jakiej je zaakceptuje.

Powodzenia!

Dzięki za wspólnie spędzony czas i do zobaczenia!